Sunday, September 15, 2013

car insurance

အေမရိကားမွာ ကားအာမခံ ထားရွိရပံုကို ေျပာျပခ်င္ပါတယ္ ။




         
          အေမရိကားမွာ ပိုင္ဆိုင္ဖို႕လြယ္ကူသေလာက္ ကားအာမခံ ဝယ္ရတာလဲ မခက္လွပါဘူး ။ အေမရိကန္ ကညန ( DMV ) မွာ နာမည္ေျပာင္းျပီးရင္ အဲဒီက ဝန္ထမ္း က  “သင္႕ကားမွာ အာမခံ ရွိျပီးသားလား-မရွိေသးရင္ သူတပါးထိခိုက္မႈအာမခံ ( Liablity ) အရင္ဝယ္ျပီးမွ ကားစေမာင္းပါလုိ႕ ” မွာေနက်ပါ ။ ဒါကလဲ ေရာင္းသူ နဲ႕ ဝယ္သူ ထိပ္တုိက္နာမည္ေျပာင္းတဲ႕ အခါမ်ိဳးမွပါ ။ ကားဒီလာ ( Auto Dealership ) သို႕မဟုတ္ ဝယ္ေရာင္း နားမွာ ဝယ္ရင္ DMV ကို သြားစရာမလိုပါဘူး ။ လိုအပ္တဲ႕ စာရြက္စာတမ္းျပည္႕စံုေအာင္ျဖည္႕၊ ေငြေပးေခ်၊ စာခ်ဳပ္ခ်ဳပ္ျပီးရင္ ယာယီေမာင္းခြင္႕သက္ေသခံစာရြက္ကို ထုတ္ေပးပါတယ္ ။ ၂ ပါတ္ ကေန ၂ လ  အတြင္း အိမ္ကို ကိုယ္႕နာမယ္ေပါက္ျပီးသား ကားအံုနာဘုတ္လို႕ဘဲေခၚေခၚ Pink Slip လုိ႕ဘဲေခၚေခၚ Certificate of Title ေရာက္လာပါလိမ္႕မယ္ ။ ယာယီစာရြက္ကပ္ျပီးကားကို Pink Slip မေရာက္မခ်င္းေမာင္းလို႕ရပါတယ္ ။ ဒီလုိေမာင္းႏုိင္ဖို႕ သင္႕မွာ ကားအာမခံ ( Auto Insurance ) ရွိရပါမယ္ ။


          ကားအာမခံဝယ္တာမေျပာခင္ 1-800-xxx-xxxx ( ဝမ္းအိပ္ဟန္ဒရက္ လို႕ ဖတ္ပါတယ္ ) ဖံုးနံပါတ္အေၾကာင္း ေျပာျပခ်င္ပါတယ္ ။ ဒီဖံုးကိုဘယ္ကဆက္ဆက္ ဆက္သူက ေငြမကုန္ပါဘူး ။ အာမခံေရာင္းသူလုပ္ငန္းရွင္ကေပးသြားပါလိမ္႕မယ္ ။ စကားေျပာဆိုျပီးလို႕ ေစ်းႏႈန္းသိျပီးရင္ေတာင္မွ ခ်က္ခ်င္းဝယ္ဖို႕မလိုေသးပါဘူး ၊ ခန္႕မွန္းေျခက်သင္႕ေငြတန္ဖိုး ( Quote ) အရင္ေပးပါလိမ္႕မယ္ ၊ အဲဒီအတြက္ ဘာေငြမွ မေပးရပါဘူး ။ မၾကဳိက္ေသးရင္ ေနာက္ကုမၸဏီ တစ္ခုခုကိုထပ္ဆက္ ၊ ေစ်းၾကိဳက္္တဲ႕ေနရာမွာဝယ္ရံုပါဘဲ ။ မဝယ္မေနရ မရွိသလုိ အားနာျပီးဝယ္ဖို႕လဲ မလိုပါဘူး ။ ၆လစာ ပရီမီယမ္ ေပၚမွာ ကိုယ္က ေငြအားလံုးကို တခါတည္းအျပတ္ရွင္းေပးမလား၊ တစ္လခ်င္းေပးမလား ၊ ကိုယ္႕သေဘာပါဘဲ ။ အေၾကေခ်လုိက္ရင္ေတာ႕ $30 ေလာက္သက္သာတတ္ပါတယ္ ။ အေၾကြးဝယ္ကဒ္ျပားနဲ႕ ရွင္းရင္ တစ္လက်သင္႕ေငြေပၚမွာ တစ္ၾကိမ္ကို $4 ပိုေပးရတတ္ပါတယ္ ။ ဝယ္ျပီးလို႕ ေပၚလစီနံပါတ္ ( Policy Number ) ရျပီဆိုတာနဲ႕ ကားတက္ေမာင္း ၊ တစ္ခုခုျဖစ္တာနဲ႕ တမ္္းေလ်ာ္မွာပါ။ အိမ္ကုိ အာမခံစာရြက္ေရာက္ျပီဆိုတာနဲ႕ ကားထဲကို တစ္ရြက္ထည္႕ထားဖုိ႕မေမ႕ပါနဲ႕ ။

          ေရာင္းသူ ကုမၸဏီ က ကုိယ္ေရးအခ်က္အလက္အျပင္ ကားအမ်ိဳးအစား၊ ေမာ္ဒယ္၊ တံခါးေလးေပါက္၊ တံခါးႏွစ္ေပါက္၊ ကားအေရာင္၊ ေမာင္းမဲ႕လူဦးေရ၊ ကားခ်က္ဆီနံပါတ္ ( VIN- Vehicle Identification Number ) ေတြေမးပါလိမ္႕မယ္ ။ တယ္လီဖံုးနဲ႕ စကားမေျပာခ်င္လို႕ အြန္လိုင္းမွာဝယ္မယ္ဆိုရင္ ပရင္တာတစ္လံုးေတာ႕ ေဘးမွာရွိဖုိ႕လိုပါတယ္ ။ ကားေမာင္းတိုင္း Auto Insurance Identification Card ကားေပၚမွာရွိေနရပါမယ္ ။ မပါမေနရ ျပည္နယ္ဥပေဒနဲ႕ထိမ္းခ်ဳပ္ထားတာပါ ။ အေခၚအေဝၚေတြကို အရပ္စကားနဲ႕ရႈင္းျပရရင္ သူတပါးကိုထိခိုက္မိလို႕ေလ်ာ္ေပးတာက Bodily Injury Liability ၊ အိမ္၊လမ္း၊ျခံ၊တုိက္တာအေဆာက္အအံုထိခိုက္မိလုိ႕ေလ်ာ္ေပးတာက Property Damage Liability ၊ ထိခိုက္မိတဲ႕လူကိုေဆးကုသစားရိတ္ေပးတာက Medical Expense ၊ ကားတုိက္မိလို႕ေလ်ာ္ေပးတာက Collision ၊ မီး၊ ကားသူခိုး ၊ ရာသီဥတုဒဏ္ ေဘးက်ေရာက္လို႕ေလ်ာ္ေပးတာက Comprehensive ၊ ထိခိုက္မႈေၾကာင္႕ကားကေမာင္းလို႕မရေတာ႕ရင္ ကားၾကီးနဲ႕လာသယ္ခ Towing and Labor Costs ၊ ကားေသာ႕ေပ်ာက္၊ ဘက္ထရီေဒါင္း၊ လမ္းေဘးထိုးရပ္၊ ဆီျပတ္ လို႕ ကားအကူလႊတ္ေပးတာက Roadside Assistance ေတြျဖစ္ၾကပါတယ္ ။ ဒီလိုမ်ိဳးအခ်က္အလက္ေတြထဲက ကုိယ္ကားအတြက္ အကာအကြယ္ ( Coverage ) ကိုက္ညီတာကို ေရြးဝယ္ရပါမယ္ ။ အေရွ႕မွာေျပာခဲ႕တဲ႕ထဲမွာမပါဘဲနဲ႕ အရမ္းအေရးၾကီးတာကေတာ႕ အိတ္စိုက္ေငြ  ( Deductible ) ကိုစိတ္ၾကိဳက္သတ္မွတ္ဝယ္ထားႏုိင္ပါတယ္ ။ ဥပမာ - ကုိယ္က သူမ်ားကားကုိ အေနာက္ကေန ထိခိုက္မိတယ္ဆိုရင္ Liability အရ သူမ်ားကားကိုအေကာင္းပကတိအတုိင္းျပန္ျပင္(အသစ္လဲ)ေပးမွာပါ ။ ဒါေပမဲ႕ ကိုယ္႕အမွားလဲျဖစ္ေနျပီ-ကုိယ္႕ကားေခါင္းလဲထိခိုက္သြားတယ္ဆုိပါေတာ႕- အိတ္စိုက္ေငြ  ( Deductible ) မွာ $500 ကိုယ္က ဝယ္ထားတယ္ဆိုရင္ သူမ်ားကားကိုအျပည္႕အဝေလ်ာ္တာကိုယ္နဲ႕မဆိုင္ေပမဲ႕ ကုိယ္႕ကားျပင္တဲ႕ကုန္က်ေငြကို $500 ႏႈတ္ျပီးမွ က်န္ေငြကိုဘဲစိုက္ေပးမွာပါ ။ အဲဒီေတာ႕ ကိုယ္မွားလို႕ ကားအက္စိဒင္႕ျဖစ္ရင္ $500 ကိုယ္အရင္ကုန္မွာပါ ။ တစ္ခုေကာင္းတာက ကိုယ္မမွားဘဲ အတုိက္ခံရတယ္ဆိုရင္ ဟုိဘက္ ကုမၸဏီ က ကိုယ္႕ကားကို ေလ်ာ္ေပးတဲ႕ ေနရာမွာ ကုိယ္က ဘာမွမကုန္ပါဘူး ။

          တကယ္ျဖစ္ၾကပါျပီတဲ႕ ၊ ဘယ္လိုရွင္းၾကသလဲ ေမးစရာရွိပါတယ္ ။ အခင္းျဖစ္တဲ႕ေနရာမွာ ျဖစ္တဲ႕ ( မ်ားေသာအားျဖင္႕ ) ကား ၂ စီး ေမာင္းသူခ်င္း ကားအာမခံေပၚလစီနံပါတ္ နဲ႕ လိပ္စာ ၊ လိုင္စင္နံပါတ္ ၊ ဖံုးနံပါတ္ လဲလိုက္ျပီး ကိုယ္႕လမ္းကိုယ္ဆက္သြားရံုပါဘဲ ။ အက္စိဒင္႕မၾကီးဘူး၊ လမ္းမပိတ္ဘူးဆိုရင္ ရဲကားေရာက္လာရင္လဲ ဒီအတုိင္းဘဲ ေအးေအးေဆးေဆးလုပ္ဖုိ႕မွာျပီး သူ႕လမ္းသူဆက္သြားၾကတာပါဘဲ ။

              ေနာက္ဆက္တြဲအေနနဲ႕ ၂ ဖက္ အာမခံကုမၸဏီ ေတြက ျဖစ္ပံုကိုဖံုးဆက္ေမးျပီး အေလ်ာ္ေပးဖုိ႕ကိုယ္႕အိမ္ကိုေရာက္လာပါေတာ႕တယ္ ။ (ကိုယ္မမွားတဲ႕ ) ျဖစ္တဲ႕ကားကိုိုမ်က္ျမင္ၾကည္႕ျပီး ကားျပင္ကုန္က်စားရိတ္ကို တြက္ခ်က္ျပီး ခ်က္လက္မွတ္ေရးေပးပါတယ္ ။ ေပးတဲ႕ေငြကိုယူျပီး ကားကုိမျပင္ဘဲထားတဲ႕သူေတြ အေမရိကားမွာ အမ်ားၾကီးပါ ။ တကယ္ျပင္ခ်င္တဲ႕သူေတြကေတာ႕ ကားကုမၸဏီကညႊန္ေပးတဲ႕ ေဘာ္ဒီရံုမွာၾကိဳက္ရင္လဲျပင္ ၊ ကုိယ္႕စိတ္ၾကိဳက္ ျပင္ရင္လဲ ခ်က္လက္မွတ္အျပင္ အပုိကုန္က်ေငြကို ကိုယ္သြားျပင္တဲ႕ေဘာ္ဒီရံုကို စာတိုက္ကတဆင္႕ခ်က္လက္မွတ္ထပ္ပို႕ေပးပါေသးတယ္ ။


                တုိက္ေမာင္းေျပးအမႈကို Hit and Run လို႕ေခၚပါတယ္။ ဒီအတြက္လဲေလ်ာ္မွာပါ ။ အေလ်ာ္အစားအနည္းအမ်ားက ဘယ္ေလာက္ထိခုိက္မိလဲဆိုတာေပၚမူတည္ပါတယ္ ။ ဒီႏိုင္ငံမွာ ကားဝယ္မဲ႕ျမန္မာမ်ားကိုမွာခ်င္တာကေတာ႕ ကားထိခိုက္မႈျဖစ္ျပီဆိုတာနဲ႕ ေတြ႕ရာစာရြက္မွာ ကားနံပါတ္ေကာက္မွတ္လိုက္ပါ၊ စာရြက္အလြယ္တကူမရွိဘူးဆိုရင္ လက္ကိုင္ဖံုးနဲ႕ တစ္ဘက္က ကားနံပါတ္ျပားကို ဓါတ္ပံုအရင္ရိုက္ထားလိုက္ပါ၊ ဒါဆိုအေလ်ာ္ရဖုိ႕တုိင္းျပည္တစ္ဝက္ေသခ်ာသြားပါျပီ ။

          ျမန္မာေတြၾကားမွာအလြယ္ေျပာတာက အာမခံကို တစ္ဘက္ဘဲဝယ္ထားတယ္ဆုိတာ က သူမ်ားကားကိုဘဲေလ်ာ္လိမ္႕မယ္-ကုိယ္႕ကားကုိယ္ျပင္ လို႕ေျပာတာပါ ။ ႏွစ္ဘက္အျပည္႕ဝယ္ထားတယ္ဆိုတာက သူမ်ားကားလဲေလ်ာ္ေပးမယ္၊ ကုိယ္႕ကားထိခိုက္တာကိုလဲ လာေလ်ာ္လိမ္႕မယ္လို႕ဆိုလိုတာပါ ။ ထားပါေတာ႕-ကိုယ္ကမွားျပီးသူမ်ားကားကိုတိုက္မိတယ္ဆိုရင္ အာမခံကုမၸဏီက ႏွစ္ဘက္လံုးကိုေလ်ာ္ေပးမွာကိုစိုးရိမ္စရာမလိုပါဘူး။ ကုိယ္မွားတာမို႕လို႕ ေနာက္ ၆ လ ပရီမီယမ္ မွာ ေစ်းပိုေပးဝယ္ရပါေတာ႕မယ္ ။ ထိခိုက္မႈက $750 တန္္ဖုိးေက်ာ္ရင္ ကုိယ္႕ဖာသာကိုယ္ ေဖါင္ျဖည္႕ျပီး DMV ကို အေၾကာင္းၾကားစာပို႕ရပါမယ္ ။ ဒီလိို DMV မွတ္္တမ္းဝင္သြားျပီးရင္ ေနာက္ ၃ ႏွစ္ အတြင္းေနာက္ထပ္အမွားအယြင္းထပ္မလုပ္မွ မွတ္တမ္းကေန ပယ္ဖ်က္ေပးပါလိမ္႕မယ္ ။

          အေမရိကား ကားပိုင္ဆိုင္ခြင္႕ပံုစံက ကားအာမခံ မပါမေနရ ဆိုေတာ႕ အာမခံကုမၸဏီေတြက အရမ္းျမတ္ၾကတယ္ ။ ဘယ္လိုလဲစဥ္းစားစဥ္းစား ကားအစီး ၁ဝဝ ကို အာမခံေရာင္းျပီးသြားတဲ႕အခိ်န္မွာ ကား ၁ဝ စီး က ထိခိုက္မႈျဖစ္လို႕ေလ်ာ္ေနရတယ္ဆိုတာေတာင္ ၉ဝ% က်န္ပါေသးတယ္ ၊ အစိုးရကို ၄ဝ% အခြန္ေဆာင္ဦးေတာ႕ ၅ဝ% ခန္႕ ျမတ္ေနတုန္းပါ ။ အစိုးရကလဲ အဲဒီအခြန္ေငြေတြနဲ႕ လမ္းျပင္၊ တံတားေဆာက္ပါတယ္ ၊ အာမခံကုမၸဏီ ေတြကလဲ လူမႈေထာက္ပံ႕ဖူလံုေရးေတြ ဆက္တုိက္လုပ္ေနၾကပါတယ္ ။ 

                  ဘယ္ကားပုိင္ရွင္ကမွ ကုိယ္႕ကားထိခိုက္ေအာင္ေမာင္းလိုၾကတာမဟုတ္လို႕ကတစ္ေၾကာင္း ၊ ၾကီးၾကီးမားမား လမ္းစည္းကမ္း ခ်ိဳးေဖာက္မႈနည္းတာကတစ္ေၾကာင္းေၾကာင္႕ ေမာ္ေတာ္ကားအာမခံကုမၸဏီေတြကေတာ႕ ပန္းပန္လ်က္ပါဘဲ ။ ဥပေဒအရ လူမထိခိုက္ဖုိ႕နဲ႕ ထိခိုက္မိရင္လဲ မေလ်ာ္ႏုိင္မျဖစ္ရေလေအာင္ ကာကြယ္ေပးထားေတာ႕ အာမခံဝယ္ထားတဲ႕ကားကိုေမာင္းရတာ စိတ္လံုျခံဳမႈပိုရွိတယ္ဆိုတာကိုေတာ႕ဝန္ခံပါရေစ ။ တစ္ရာေပးျပီးဝယ္ထားတဲ႕ကားကိုျပန္ေရာင္းရင္ရွစ္ဆယ္ေလာက္ျပန္ရႏိုင္ေပမဲ႕ မေပးလို႕လဲမရ၊ ေပးလိုက္သမွ်လဲဘယ္ေတာ႕မွျပန္မရတာကေတာ႕ အေမရိကား က ကားအာမခံေငြပါဘဲခင္မ်ား ။


ကိုညီညီ-ေတာင္ၾကီး

No comments:

Post a Comment