Sunday, September 15, 2013

Banking ( Gumhpraw dum de )


 
Banking
  
                  ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ပုဂၢလိကဘဏ္လုပ္ငန္းမ်ားတြင္က်ယ္လာတာနဲ႕အမွ် စီးပြားေရးဖြံ႕ျဖိဳးတိုးတက္တာကို အခု မ်က္ျမင္ၾကံဳေတြ႕ေနရပါျပီ ၊ ေနရာတိုင္း ေငြသားလက္ငင္းေပးေခ်စံနစ္ကေန ဒစ္ဂ်စ္တယ္ဘဏ္စံနစ္ ( Digital Banking ) ကို အကြ်မ္းဝင္ဖုိ႕အတြက္ အသြင္ကူးေျပာင္းေရးကာလတစ္ခုကို ကြ်န္ေတာ္တုိ႕အားလံုးေစာင္႕ေမွ်ာ္ေနခဲ႕ၾကရတာပါ ၊ ေရာ႕နဂါး - ေရာ႕ပတၱျမား ေငြေခ်စံနစ္ ( Physical Payment ) အရ ေငြသားသယ္ယူေပးေခ်မႈဟာ လုပ္ငန္းရွင္ေတြနဲ႕ ကုမၸဏီေတြအတြက္ စြန္႕စားမႈ ( Risk ) တစ္ခုျဖစ္လာေနပါေတာ႕တယ္ ၊ ဒီေနရာမွာ အတုယူလိုသူမ်ားအတြက္ ဗဟုသုတ ရရန္အလို႕ငွာ အေမရိကားကဘဏ္စံနစ္ ( Banking System ) ကုိ ကြ်န္ေတာ္သိထားသမ်ွ ရွင္းလင္းတင္ျပေပးလိုပါတယ္ ။
         

           အေမရိကန္ႏုိင္ငံေငြေၾကးစံနစ္မွာ အၾကီးဆံုးေငြစကၠဴယူနစ္က အၾကီးဆံုး ၁ဝဝ တန္ျဖစ္ေသာ္ျငားလည္း အသံုးအမ်ားဆံုးက ေဒၚလာ ၂ဝ တန္ဆိုဒ္ပါ ၊ ျမန္မာေငြ ငါးေသာင္းက်ပ္ဆိုတဲ႕ပမာဏ ဟာ ဗမာအခ်င္းခ်င္း ေငြေပးေငြယူလုပ္ဖုိ႕ အိပ္ကပ္ထဲမွာပါႏိုင္ေပမဲ႕ အေမရိကန္မွာ ၁၅ ေဒၚလာေလာက္ကို ေဘာင္းဘီအိပ္ကပ္ထဲပါတဲ႕သူရွားပါတယ္ ၊ ေငြသား ( Cash ) ေပးရမယ္႕ကိစၥေတြမွာ အရမ္းကသိကေအာက္ျဖစ္ခံျပီးေတာ႕ကို မေဆာင္ၾကတာပါ ၊ ဘယ္ေနရာေရာက္ေရာက္ ေငြေျခစရာ ( Payment ) ၅ ေဒၚလာေက်ာ္ရင္ အေၾကြးဝယ္ကဒ္ျပား ( Credit Card ) သံုးလိုက္ရံုဆိုေတာ႕ ေငြသားမေဆာင္တာ အႏၱရယ္ကင္းတယ္လို႕ ယူဆထားပံုရပါတယ္ ။


          ဘဏ္မွာ စာရင္းရွင္ ( Checking Account ) ဖြင္႕ရင္ ေငြတိုးမရပါဘူး ၊ အလုပ္အတြင္က်ယ္ဆံုးအေကာင္႕အမ်ိဳးအစားပါ ၊ လူကုိယ္တိုင္ဘဏ္ကိုသြားဖြင္႕လို႕ရသလို အြန္လိုင္းေပၚကေနဖြင္႕ရတာလြယ္ကူပါတယ္ ၊ လိုအပ္တဲ႕ အခ်က္အလက္ေတြက နာမည္ ၊ အိမ္လိပ္စာ ၊ ဖုန္းနံပါတ္ ၊ အီေမးလိပ္စာ ၊ ေမြးေန႕သကၠရာဇ္ နဲ႕ ႏိုင္ငံသားသက္ေသခံကဒ္ျပား ( Country of Citizenship ) တို႕ဘဲျဖစ္ပါတယ္ ၊ ေပးထားတဲ႕အကြက္ေတြျဖည္႕ျပီးခါနီးမွာ ေက်ာင္းသားျဖစ္ရင္ ထပ္ေတာင္းတဲ႕အခ်က္အလက္ေတြကိုထပ္ျဖည္႕ရပါလိမ္႕မယ္ ၊ အျမဲတမ္းေနထိုင္ခြင္႕ ( Alien Registeration Card / Green Card ) မရွိေသးရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံကူးလက္မွတ္နဲ႕ဖြင္႕လို႕ရပါတယ္ ၊ ကနဦးေငြသြင္းထားဖို႕ကတ္သတ္ခ်က္မရွိပါဘူး ၊ ေဒၚလာ ၁ဝဝ ေလာက္သြင္းလိုက္ရင္အဆင္ေျပပါျပီ ၊ ခ်က္လက္မွတ္ ၄ ေစာင္ခန္႕ နဲ႕ ကိုယ္႕ေငြကိုယ္သံုးတဲ႕ကဒ္ျပား ( Debit Card ) ထုတ္ေပးတဲ႕အခ်ိန္မွာ ဒီကဒ္ျပားကို ေငြသြင္းေငြထုတ္လုပ္ဖို႕ လ်ိဳ႕ဝွက္နံပါတ္ ( Password ) ထည္႕သြင္းေပးလိုက္ရင္ဘဲ အေကာင္႕ဖြင္႕တာ ျပီးစီးပါျပီ ၊ အြန္လိုင္းက လုပ္တာဆုိရင္ေတာ႕ စာတုိက္ကေန အိမ္ကို ဘဏ္ကဒ္ပို႕လာရင္ ဘဏ္ကဒ္အသစ္ရဲ႕ေနာက္ေက်ာမွာပါတဲ႕ဖံုးနံပါတ္ကိုဆက္ျပီး ကဒ္လိုင္းဖြင္႕ ( Activate ) ဖို႕လုိပါတယ္ ၊ ေဒၚလာ ၅ဝဝ ထက္မမ်ားရင္ နီးစပ္ရာ ATM မွာ ေငြသြင္းျပီးသံုးလို႕ရပါျပီ ၊ ဘဏ္္တစ္ခုထဲေအာက္မွာရွိတဲ႕ မိသားစုဝင္ သို႕မဟုတ္ သူငယ္ခ်င္းမ်ားရဲ႕အေကာင္႕ကေနလႊဲယူ ( Transfer ) ျပီး သံုးစြဲလို႕လဲရပါတယ္ ၊ ေငြရွင္းေကာင္တာ ( Register Station ) တစ္ခုခုမွာ Debit Card သံုးရင္ ကိုယ္႕ရဲ႕ Password ( PIN နံပါတ္လုိ႕လဲေခၚပါတယ္ ) ကို နံပါတ္ပါတဲ႕စက္ကေလးေပၚမွာ ရုိက္သြင္းေပးမွ ေငြေခ်ျခင္း ( Transation ) ေအာင္ျမင္တာပါ ၊ ဆိုလုိတာက ပင္နံပါတ္ေမ႕ေနရင္ သံုးလို႕မရပါဘူး ၊ Debit Card ရဲ႕အားသာခ်က္တစ္ခုက ကုန္ပစၥည္းေရာင္းတဲ႕ဆိုင္ေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားမွာ ေစ်းဝယ္ရင္း ေငြသားထုတ္လို႕ရတာပါ ၊ ဥပမာ - ၉ ေဒၚလာတန္ ပစၥည္းဝယ္ျပီး ေငြသား ေဒၚလာ ၄ဝ ထုတ္ခ်င္ရင္ ေကာင္တာမွာ ေငြျပန္ထုတ္တဲ႕ခလုတ္ ( Cash Back ) ကို ႏွိပ္လိုက္ျပီး အေရာင္းဝန္ထမ္း ( Casher ) ကို ေျပာလိုက္ရင္ ကြန္ပ်ဴတာ ( System ) က ၄၉ ေဒၚလာႏႈတ္သြားျပီး ေကာင္တာက ေငြသား ၄ဝ ထုတ္ေပးမွာပါ ၊ ဒီလိုအဆင္ေျပတာမို႕ တကူးတက ဘဏ္ကိုသြားစရာမလိုပါဘူး ၊ ဒီလိုမိ်ဳး ေကာင္တာမွာဝယ္တာနဲ႕ အထူးသျဖင္႕ ဓါတ္ဆီဆိုင္ ( Gas Station ) ေတြမွာဝယ္ရင္း ပင္နံပါတ္ အခိုးခံ ( Indentity Theft ) ရႏိုင္တာကေတာ႕ Debit Card ရဲ႕ အားနည္းခ်က္ပါ ။


          ေငြစုစာရင္းရွင္ ( Saving ) ဖြင္႕ရင္ ရတဲ႕ေငြတိုးက အရမ္းနည္းပါတယ္ ၊ ေငြစုသူနည္းပါးျပီး ေငြပုိသူအမ်ားစုက စေတာ႕ရွယ္ယာ နဲ႕ ေငြတုိက္စာခ်ဳပ္ေတြမွာ ရင္းႏွီးျမဳပ္ႏွံၾကတာပါ ။


          အေၾကြးဝယ္ကဒ္ျပား ( Credit Card ) ေလ်ွာက္ထားႏိုင္ဖုိ႕ အေၾကြးအခ်ိန္မွန္ျပန္ဆပ္ႏိုင္သည္႕စြမ္းအားနံပါတ္ (Credit Score ) လိုပါတယ္ ၊ အေမရိကားကိုေရာက္တာမၾကာေသးသူျဖစ္ရင္ ( Credit Card ကိုင္ေဆာင္ႏိုင္ဖို႕အခက္အခဲရွိတယ္ ၊ Debit Card ကိုဘဲ မွိန္းသံုးရင္ တစ္ႏွစ္ေက်ာ္ေလာက္မွ Credit Card ဖြင္႕ဖုိ႕အဆင္သင္႕ျဖစ္လာၾကတာပါ ၊ ဘဏ္ေတြမွာမတူတဲ႕ အေရာင္းျမွင္႕တင္ေရးအစီအစဥ္ ( Promotion Program ) အရ ေဒၚလာ ၁ဝဝဝ ေလာက္နဲ႕ Credit Card ဖြင္႕ျပီး ကိုယ္႕ရဲ႕ Credit Score ကို တည္ေဆာက္လို႕ရေအာင္လုပ္ေပးထားပါတယ္ ၊ သံုးေငြအေၾကြးကိုအခ်ိန္မွန္ျပန္ဆပ္ရင္း ေနာက္မ်ားမၾကာမီ Credit Card ဖြင္႕ႏိုင္ျပီလို႕ ဘဏ္က ကမ္းလွမ္းစာေရာက္တာရင္ေတာ႕ အဆင္ေျပသြားပါျပီ ၊ Visa Card ကိုသံုးစြဲတာမ်ားျပီး အြန္လိုင္းဘဏ္တခ်ိဳ႕ Master Card သံုးပါတယ္ ၊ ကိုယ္႕ရဲ႕ Credit Score ကိုလဲ မစစ္ - ကိုယ္နဲ႕လဲ မသိဘဲအိမ္ကို ကဒ္ဖြင္႕ႏိုင္တဲ႕အေၾကာင္းစာေတြ ခန ခန ေရာက္လာတတ္တဲ႕အထဲမွာ နာမည္အၾကီးဆံုးက Capital One On Line Back ပါ ၊ ဒီဘဏ္ကစာ စရျပီဆိုရင္ေဒၚလာ ၅ဝဝ အထိသံုးစြဲခြင္႕ရွိျပီး ရက္ ၃ဝ နဲ႕ ၄၅ ရက္ အတြင္း ေငြေပးေခ်ႏိုင္ရင္ အဆင္ေခ်ာသြားပါျပီ ၊ ႏွစ္စဥ္ေၾကးမေပးရပါဘူး ၊ ေကာင္တာမွာေငြရွင္းရင္ မွတ္ပံုတင္ ( ID Card ) သို႕မဟုတ္ လိုင္စင္ျပရမွာပါ ၊ အြန္လိုင္းကေနေစ်းဝယ္ရင္ ကဒ္နံပါတ္ ( Visa – Master Card ဂဏန္း ၁၆ လံုး ) နဲ႕ သက္တမ္းကုတ္ဆံုးရက္ ( Expiry Date ) အျပင္ ကဒ္ျပားေနာက္မွာပါတဲ႕ CVV နံပါတ္ ( ဂဏန္း ၃ လံုး ) ကိုပါထည္႕သြင္းေပးရမွာပါ ။


          ခ်က္လက္မွတ္ကို ေဘေဆာင္တာ ၊ ေငြေပးေခ်တာ နဲ႕ စာတုိက္ကေန ပို႕ေဆာင္ေငြေခ်တဲ႕ေနရာေတြမွာသံုးပါတယ္ ၊ Checking Account ဖြင္႕ဖြင္႕ခ်င္း ခ်က္လက္မွတ္နမူနာ ရတုန္းမွာ ခ်က္စာအုပ္မွာၾကားလို႕ရႏိုင္ပါတယ္ ၊ ကုန္က်စားရိတ္က ၂၅ ရြက္ပါ ၃ အုပ္ကို ၁၉ ေဒၚလာပါ ၊ အြန္လိုင္းကေနမွာရင္ သက္သာတဲ႕ပံုႏိွပ္တုိက္ေတြရွိၾကပါတယ္ ၊ ကိုယ္႕နာမယ္ နဲ႕ ခင္ပြန္း/ဇနီး နာမည္ ၊ အိမ္လိပ္စာ အျပင္ ကိုယ္ၾကိဳက္တဲ႕ပံုလွလွေလးေတြကိုလဲစိတ္ၾကိဳက္ေရြးခြင္႕ရသလို ခ်က္စာအုပ္ ၅ အုပ္ ကို မွ ၁၁ ေဒၚလာဘဲ ေပးရတတ္ပါတယ္ ၊ လုပ္ရိုးလုပ္စဥ္အတိုင္း ကိုယ္ကသူမ်ားကုိေပးရင္ ခ်က္လက္မွတ္စာမ်က္ႏွာအလွဖက္မွာ ကုိယ္႕ရဲ႕ထိုးျမဲလက္မွတ္ပါမွ ေငြထုတ္ခြင္႕ရွိမွာပါ ၊ ကိုယ္က သူတပါးခ်က္လက္မွတ္ကိုထုတ္ခ်င္ရင္ ေနာက္ေက်ာမွာ ကိုယ္႕လက္မွတ္ထိုး - အေကာင္႕နံပါတ္ေရးေပးလိုက္မွ စိတ္ခ်ရမွာပါ ။


          ဝန္ေဆာင္ခအေနနဲ႕ကေတာ႕ စာရင္းရွင္အပ္ေငြ ၊ ေငြစုစာအုပ္ နဲ႕ Debit Card တို႕ဖြင္႕ရင္ မေပးရပါ ၊ Credit Card က်ေတာ႕ ဘဏ္ကိုလိုက္ျပီး ေပးရတာမ်ိဳးရွိပါတယ္ ၊ ျပီးေတာ႕ ကိုယ္သံုးစြဲခဲဲ႕တဲ႕ထဲ႕႔ကမွ ဓါတ္ဆီဝယ္ရင္ ၃ ရာခိုင္ႏႈန္း ၊ စားေသာက္ဆိုင္မွာသံုးစြဲျခင္းနဲ႕ ခရီးသြားလက္မွတ္ဝယ္ရင္ ၂ ရာခိုင္ႏႈန္း နဲ႕ က်န္တာဘယ္ေနရာသံုးသံုး ၁ ရာခိုင္ႏႈန္း ကိုယ္သံုးစြဲသမွ်ေပၚမူတည္ျပီး ရာႏႈန္းစားျပန္ေပးၾကတာမ်ိဳးရွိပါေသးတယ္ ၊ Credit Card ထဲက ေငြသားခ်က္ခ်င္းလက္ငင္း ေခ်းယူႏိုင္တာမို႕လို႕ ေငြတိုးေစ်းၾကီးေပးရတတ္ပါတယ္ ၊ ဘဏ္အမ်ိဳးမ်ိဳးက အခြင္႕အေရးေပးတာကြဲျပားေနတာေၾကာင္႕ Credit Card မွာ ႏွစ္စဥ္ေၾကးေပးရမယ္႕ ပရုိရဂမ္ကို မေရြးမိေအာင္သတိထားရမွာပါ ၊ အခမဲ႕သံုးစြဲခြင္႕ေပးတဲ႕ ကုမၸဏီရဲ႕ Credit Card ကို ရွာႏိုင္ရင္ေတာ႕ အဆင္ေျပပါျပီ ။ အျခားကုန္က်မႈက Debit Card ရဲ႕သေဘာသဘာဝ ကုိယ္႕ေငြကုိယ္ျပန္သံုးတာျဖစ္လို႕ ေငြမရွိဘဲကဒ္ဆြဲမိရင္ မေလာက္ငတဲ႕ေငြကို ဘဏ္ကစိုက္ေပးလိုက္ရတဲ႕အခါမ်ိဳးမွာ ဒဏ္ေငြ ( Insufficient Fund  Charges ) ၃၅ ေဒၚလာေဆာင္ရပါျပီ ၊ ကိုယ္႕စာရင္းရွင္အေကာင္႕မွာ ေငြမေလာက္ဘဲ ကုိယ္႕ခ်က္လက္မွတ္ကို သူတပါးကိုေပးမိလုိ႕ သူကလဲ ဘဏ္မွာသြားထုတ္မိရင္ ခ်က္ျပန္ကန္ Check Bounce  ျဖစ္ျပီး ခ်က္ေရးေပးသူက ၃၅ ေဒၚလာနဲ႕ မသိဘဲ ထုတ္မိသူက ၁၂ ေဒၚလာေဆာင္ရမွာပါ ၊ ခ်က္လက္မွတ္အေပၚအားထားယံုၾကည္တဲ႕ သံုးစြဲသူေတြရဲ႕ ဝိုင္းဝန္းအားေပးမႈေၾကာင္႕ အေမရိကန္ဘဏ္စံနစ္ေအာင္ျမင္တယ္ လို႕ ယံုၾကည္မိပါတယ္ ။

         
             ေနာက္ဆံုးေပၚအေနနဲ႕ကေတာ႕ အေမရိကားဦးေဆာင္ဘဏ္ေတြျဖစ္တဲ႕ Bank of America နဲ႕ Chase ဘဏ္ေတြက iPhone နဲ႕ Android ဖုန္းေတြမွာ ဝန္ေဆာင္မႈေပးလာၾကပါျပီ ၊ ဖုန္း App ကုိဖြင္႕ ၊ Log In ဝင္ ၊ Deposit ကုိသြားျပီး ခ်က္လက္မွတ္ရဲ႕စာမ်က္ႏွာ ၂ ဖက္စလံုးကုိ ဓါတ္ပံုရုိက္ပို႕လိုက္ရံုနဲ႕ သြင္းေငြကို ၂၄ နာရီအတြင္း သံုးစြဲခြင္႕ရွိပါျပီ ၊ ေငြေတာင္းခံလႊာေဘ ( Bill ) ေဆာင္ဖို႕လဲလြယ္ကူေအာင္ျပထားပါတယ္ ၊ Pay Bill ကိုသြား ၊ ေဘမွာပါတဲ႕ ေငြေတာင္းခံတဲ႕ကုမၸဏီအခ်က္အလက္ေတြထည္႕ျပီး အတည္ျပဳ ( Confirm ) လုပ္ျပီး ပို႕လိုက္ရံုပါ ၊ Chase ဘဏ္မွာ Chase QuickPay ဆိုတဲ႕ အျမန္ေငြပို႕စံနစ္တစ္ခုက လုပ္ငန္းတြင္ေစပါတယ္ ၊ ေငြလက္ခံသူအီးေမးနဲ႕ဖုန္းနံပါတ္သိရံုနဲ႕ လက္ကိုင္ဖုန္းေပၚကေန ၁၉၉၉ ေဒၚလာအထိအျမန္လႊဲေျပာင္းေပးႏုိင္သလို ေငြလဲေတာင္းခံႏိုင္ပါတယ္ ၊ ႏိုင္ငံရပ္ျခားနဲ႕ အေရးၾကီးေငြေပးေခ်မႈေတြအတြက္စီစဥ္ထားတဲ႕ ေၾကးနန္းေငြလႊဲေျပာင္းစံနစ္ ( Wire Transfer ) ကို သံုးခ်င္ရင္ေတာ႕ Chase ဘဏ္အင္တာနက္စာမ်က္ႏွာမွာ ၾကိဳတင္စာရင္းေပးသြင္း ( Enroll ) ထားဖုိ႕လုိပါမယ္ ၊ App ေတြက Wi – Fi နဲ႕ ဆယ္လူတာေဒတာ ( Cellular Data ) တင္မက 3G Network မွာလဲ သံုးစြဲရလြယ္ကူပါတယ္ ၊ သြားလာလွႈပ္ရွားရင္း ေငြေၾကးကိစၥမ်ားကိုေဆာင္ရြက္ႏုိင္ျပီး အခ်ိန္နဲ႕အညီသိရွိႏိုင္ေအာင္ ဖုန္းရဲ႕သတိေပးစင္တာ ( Notification Center ) မွာ ေငြဝင္ေငြထြက္ေတြကို အခ်က္ေပးႏိုင္ေအာင္ ခ်ိန္ထားလို႕ရပါတယ္ဆိုတဲ႕အေၾကာင္းတင္ျပလိုက္ရပါတယ္ခင္မ်ား ။


ကိုညီညီ-ေတာင္ၾကီး

No comments:

Post a Comment